Các bước đi xây dựng xã hội học tập ở Tiền Giang

Trường tư thục nghiên cứu xây dựng xã hội học tập

Vì sao phải xây dựng xã hội học tập? Những tiến bộ nhanh chóng của công nghệ thông tin và kỹ thuật truyền thông đã biến thế giới rộng lớn bao la trước đây trở thành cái làng toàn cầu (global village) nhỏ bé. Những kiến thức và công nghệ có được ngày hôm nay sẽ trở thành lạc hậu ngay trong ngày mai trước các phát minh và tiến bộ công nghệ mới. Nhiều nghề cũ đang mất đi, những nghề mới liên tục ra đời với nhịp độ ngày càng nhanh hơn.

Đứng trước sự thay đổi nhanh chóng đó của thế giới ngày nay, con người phải làm gì nếu không muốn bị lạc hậu, bị đào thải hoặc đứng bên lề của sự phát triển.Câu trả lời được đưa ra là: Phải học tập thường xuyên, suốt đời, phải xây dựng một xã hội học tập cho mọi người.

Ngày nay, xu hướng xây dựng xã hội học tập đã được cụ thể hóa và hiện thực hóa một cách mạnh mẽ ở nhiều quốc gia trên khắp các châu lục. Trong bối cảnh toàn cầu hóa, hội nhập kinh tế quốc tế và trong thời đại kinh tế tri thức , việc xây dựng xã hội học tập hay xã hội toàn dân học tập, quốc gia học tập… đã trở nên phổ biến đối với nhiều quốc gia dân tộc.

Hội giảng dùng mẫu/ba-bài âm/n/ tại cụm các trường Tiểu học thuộc huyện Cái Bè (Ảnh: Thanh Hải,Phòng GDĐT Cái Bè)

Hội giảng dùng mẫu/ba-bài âm/n/ tại cụm các trường Tiểu học thuộc huyện Cái Bè (Ảnh: Thanh Hải,Phòng GDĐT Cái Bè)

Mô hình xã hội học tập ở Tiền Giang.

Ở Việt Nam vấn đề xây dựng xã hội học tập đã được chỉ đạo qua nhiều văn bản của Đảng, Nhà nước, Bộ Giáo dục và Đào tạo, Hội Khuyến học từ Cách mạng tháng 8/1945 cho đến nay, nhằm thực hiện các tư tưởng của Chủ tịch Hồ Chí Minh về giáo dục: " Một dân tộc dốt là một dân tộc yếu", "..Ai cũng được học hành"; "Học hỏi là một việc phải tiếp tục suốt đời"; "Cốt lõi của học là tự học"…

Do vậy, ở Việt Nam, các vấn đề về bản chất, nội dung, nhiệm vụ xây dựng xã hội học tập, các giải pháp tiến hành đã được làm sáng tỏ. Riêng đối với xây dựng mô hình xã hội học tập có hai vấn đề đặt ra là xây dựng mô hình lý thuyết , xây dựng mô hình cụ thể và hiện thực hóa mô hình.

Mô hình lý thuyết phải mang tính bao quát với các mục tiêu, nguyên tắc chung có tính dẫn đường cho việc xây dựng các mô hình cụ thể .Mô hình cụ thể phải thể hiện sự phù hợp với thực tiễn , có tính khả thi và nhằm cụ thể hóa mô hình lý thuyết. Đi đôi với việc thiết kế mô hình cụ thể là hiện thực hóa mô hình. Hiện thực hóa mô hình có thể thực hiện qua thử nghiệm và thực hiện đại trà, nhân rộng.

Mô hình lý thuyết:

Dựa vào dự thảo đề án xây dựng xã hội học tập ở Việt Nam ( Bộ Giáo dục và Đào tạo-2003) có thể tóm tắt mô hình xã hội học tập như sau:

Mục tiêu xây dựng xã hội học tập:

- Phát triển kinh tế - xã hội.

- Giáo dục cho mọi người.

- Thực hiện công nghiệp hóa, hiện đại hóa góp phần xây dựng nền kinh tế tri thức.

Cơ cấu hệ thống:

- Hệ thống mở có hai khu vực: giáo dục nhà trường và giáo dục ngoài nhà trường.

Nội dung hoạt động:

- Mở rộng nâng cao chất lượng giáo dục đào tạo các đối tượng bên trong nhà trường (các trường mầm non, phổ thông, trung cấp, đại học).

- Đẩy mạnh hoạt động xây dựng xã hội học tập đối với các đối tượng bên ngoài trường học (các hình thức học tập giáo dục linh hoạt, giáo dục thường xuyên, trung tâm học tập cộng đồng, các hình thức học từ xa, vừa học vừa làm, tự học ở nhà).

Tổ chức quản lý xây dựng xã hội học tập:

- Giao trách nhiệm cho các tổ chức giáo dục phát triển giáo dục qua đó thực hiện nhiệm vụ góp phần xây dựng xã hội học tập, các tổ chức xã hội tuyên truyên vận động thực hiện.

- Nêu cao vai trò của Hội khuyến học nòng cốt tham mưu đề xuất cấp ủy chính quyền thực hiện, tổ chức quản lý các cơ sớ nhằm xây dựng  xã hội học tâp.

Nhiệm vụ của xây dựng xã hội học tập: Có 2 nhiệm vụ cơ bản:

- Tạo cơ hội và điều kiện cho mọi người có nhu cầu đều được học tập thường xuyên suốt đời, được tri thức hóa.

- Khuyến khích người học, người tài, làm cho mọi người có trách nhiệm nghĩa vụ đối với việc học tập.

Phương châm, phương pháp thực hiện:

- Huy động sức mạnh tổng hợp của Nhà nước và toàn dân.

- Lấy phong trào gia đình hiếu học, dòng họ khuyến học và tinh thần tự học, tự học, tự đào tạo làm hạt nhân xây dựng xã hội học tập.

Các điều kiện để xây dựng xã hội học tập:

- Nền tảng xã hội học tập là phổ cập giáo dục và phát huy truyền thống hiếu học.

- Phát triển các hình thức giáo dục đa dạng.

- Phát huy vai trò của công nghệ thông tin và kỹ thuật truyền thông (mạng Internet phát triển).

Mô hình cụ thể:

Đã có nhiều mô hình cụ thể qua báo cáo tại các Hội nghị toàn quốc của Hội Khuyến học nhất là điển hình tiêu biểu của "Gia đình hiếu học", "Dòng họ khuyến học", Ấp, Khu phố khuyến học, nhà chùa khuyến học…

Đối với Tiền Giang, khi vận dụng mô hình chung và đúc kết học tập kinh nghiệm các mô hình tiêu biểu, chúng tôi xin đề xuất chọn 3 mô hình cụ thể:

1./ Mô hình xã hội  học tập vùng nông thôn, với qui mô theo khu dân cư, một xóm hoặc một ấp làm thí điểm.

2./ Mô hình khu phố, khu dân cư đô thị học tập với qui mô một tổ dân phố hoặc một phường làm thí điểm xây dựng.

3./ Mô hình tập thể, một tổ chức hoc tập với qui mô của một tổ chức, một tập thể từ 50 đến 70 người như một xí nghiệp, một cơ quan, một nhà máy làm thí điểm xây dựng.

4./ Mô hình công dân học tập với các tấm gương học tập thành công trong các lĩnh vực, các mục tiêu học tập khác nhau, hình thức, điều kiện khác nhau trên cơ sở của phương châm học tập suốt đời.

Trong các mô hình kể trên: mô hình 1 và 2 là có các kết cấu xã hội ổn định bền vững, mô hình 3 có kết cấu không bền vững, mô hình 4 là mô hình đặc trưng cấn hướng đến về lâu dài. Do vậy cần tập trung chỉ đạo mô hình 1 và 2 nhiều hơn.

Vấn đề xây dựng gia đình hiếu học, dòng họ khuyến học thực chất chỉ là xây dựng các nhân tố, các tế bào của xã hội học tập mà thôi, chưa phải là xã hội học tập. Tuy vậy đây là giải pháp quan trọng nồng cốt trong thực hiện phong trào xây dựng xã hội học tập cần được củng cố, đẩy mạnh và nhân lên thường xuyên, liên tục, nuôi dưỡng phong trào.

Các bước triển khai và giải pháp thực hiện:

Theo phương pháp mô hình hóa, để thực hiện một nhiệm vụ, yêu cầu nào đó nhất là các vấn đề xã hội, người ta thu nhỏ hiện thực lại thành mẫu hìnhnhỏ hơn để giảm độ phức tạp, giảm quy mô nhưng vẫn giữ được những yếu tố cơ bản, đặc trưng của hiện thực rồi tiến hành thử nghiệm các giải pháp tác động, thu kết quả, phân tích kết luận trước khi áp dụng đại trà.

Phương pháp thường phải qua 3 bước cơ bản: xây dựng mô hình, triển khai thử nghiệm mô hình, áp dụng đại trà mô hìh đã được kiểm nghiệm.

Ở Tiền Giang, trên cơ sở các mô hình đã có nhất là mô hình lý thuyết, chúng ta đã thực hiện nhiều công việc để xây dựng xã hội học tập như viết đề án xây dựng mô hình xã hội học tập, tổ chức hội thảo; xây dựng phát triển các trung tâm học tập cộng đồng, phát động phong trào gia đình hiếu học, dòng học khuyến học … đó là các công việc có ở cả 3 bước theo phương pháp mô hình hóa. Nhưng nhìn chung chúng ta cũng đang ở bước 1: xây dựng, tìm kiếm mô hình phù hợp, hiệu quả cho xây dựng xã hội học tập.

Do tính chất rộng lớn của vấn đề xây dựng xã hội học tập, quá trình xây dựng xã hội học tập chịu sự tương tác rất phức tạp của nhiều yếu tố: nhận thức và tâm lý xã hội, tình hình kinh tế - xã hội, đời sống người dân, mặt bằng dân trí, kết cấu hạ tầng và hệ thống giáo dục, mạng lưới trường học, các chính sách phát triển giáo dục và đào tạo …

Do vậy, xây dựng xã hội học tập là vấn đề lâu dài. Trong tình hình hiện nay, chúng ta cần sớm tìm ra mô hình phù hợp để nhân lên, mở rộng dần dần. Vì mang tính chất lâu dài, do vậy mô hình cũng không phải cầu toàn, từng lúc, từng nơi cần có sự cải tiến, nâng cao tính phù hợp, hiệu quả của nó.

Trên tinh thần đó, với những giải pháp đã có và được bổ sung thêm, chúng ta hãy chọn một số ấp, xã, khu phố, tổ chức, tập thể thực hiện thí điểm trong vài ba năm với sự tham gia của nhiều cơ quan hữu quan, có trách nhiệm với các nhóm nghiên cứu, tổ chức hội thảo, sơ kết để đúc kết được mô hình hiệu quả.

Dù thực hiện mô hình cụ thể nào, điều quan trọng là chúng ta làm gì, tạo điều kiện như thế nào, tác động ra sao để xã hội học tập được phát sinh, nảy nở trong một cộng đồng chứ không phải bắt cộng đồng ra sức thực hiện các tiêu chí xã hội học tập mà chúng ta mong muốn, chúng ta đặt ra.

Mỗi một thành công như vậy dù nhỏ trên phạm vi một tổ dân phố, một xóm nhỏ ở nông thôn đều có gái trị lớn trong hiện thực hóa mô hình./.

Nguồn: 
Ban biên tập trường Ngô Thời Nhiệm

(Trường Ngô Thời Nhiệm Theo mô hình trường Tư thục chất lượng cao)

Danh sách các CLB Năng Khiếu, Thể Chất - nơi ươm mầm những tài năng tương lai

Câu Lạc Bộ Tiếng Anh

Câu Lạc Bộ Hóa Học

Câu Lạc Bộ Vật Lý

Câu Lạc Bộ Mỹ Thuật

Câu Lạc Bộ Âm Nhạc

Câu Lạc Bộ Toán Học

Câu Lạc Bộ Tin Học

Câu Lạc Bộ Bơi Lội

Câu Lạc Bộ Bóng Chuyền

Câu Lạc Bộ Bóng Rổ

Câu Lạc Bộ Bóng Đá

Câu Lạc Bộ Cầu Lông

CÂU LẠC BỘ
THỂ CHẤT
NĂNG KHIẾU

Cơ sở chính

Phân hiệu Gò Vấp

 

Phân hiệu Bình Tân

  • 73/8 Võ Văn Kiệt, KP 2, P. An Lạc,
    Q. Bình Tân, Tp. HCM
  • Điện thoại: (028) 3636 0025 - (028) 3636 0028
  • truong@ngothoinhiem.edu.vn

 

Mầm non Tp. Thủ Đức

  • 78/30B Hồ Bá Phấn, P. Phước Long A,
    Tp. Thủ Đức, Tp. HCM
  • Điện thoại: (028) 6264 0888
  • mamnon@ngothoinhiem.edu.vn

 

Cơ sở Bình Dương

  • Lô M2, Lý Thái Tổ, P. Hòa Phú,
    Tp. Thủ Dầu Một, Bình Dương
  • Điện thoại: (027) 4388 0088
  • truong@ngothoinhiem.edu.vn

 

Mầm non Bình Dương

  • Lô L12, Lý Thái Tổ, P. Hòa Phú,
    Tp. Thủ Dầu Một, Bình Dương
  • Điện thoại: (027) 4388 0099
  • mamnon@ngothoinhiem.edu.vn